SALTUKOVA ADININ KAYNAĞI

Saltukova, Batı Karadeniz bölümündeki birinci sıra ve ikinci sıra arasındaki düzlükte kurulmuştur. Demiryolunun çalışmaya başlamasından sonra, 1939 yılından itibaren gelişmeye başlayan Saltukova adı  500 yıllık öncesine ait bir vakfiyede geçmektedir.      “Arz-ı Saltuk” olarak adı geçen düzlüğün Saltukoğollarına ait olduğu biliniyor.

            Bugünkü Saltukova merkezinin bulunduğu düzlüğe eskiden “Saltukeli” denildiği için Saltukova adını almıştır.

            Osmanlılar döneminde Bolu sancağı, Kastamonu Vilayetine bağlı Burunköy ve Karboğaz mahallelerinden oluşan Düz gariyesi içinde yer alan Saltukova, Cumhuriyet Döneminde Devrek ilçesi, Çaycuma bucağına bağlı iki mahallelik bir köydü.

            1927-1933 ANKARA – ZONGULDAK demiryolu hattı köy toprakları içinden geçtiğinden başta Bartın olmak üzere çevrenin ulaşım merkezi haline gelmiştir. İlk tren durağı, bugünkü istasyonun 300m. kuzeyinde idi. Çevreden gelen yolcuların barınması için kahvehane tipi iki adet küçük han yapılmış; daha sonra durak olarak bugünkü istasyon yapılarak 300m yukarıya çekilmiştir. Bartın şosesi yapılarak burası ulaşım yeri merkezi olmuştur. Çevre köylerden gelip ticaretle uğraşanlar işyerlerini istasyon civarına kurmuşlardır. Saltukova yerleşim yeri olarak böyle kurulmuştur. Bu yerin adı, Ankara – Zonguldak demiryolu yapımını üstlenen Avusturya – Alman şirketinin mühendislerine içmek için kuyu suyu getirilir. Bakar ki su kokuyor. Türkçe’si iyi olmadığı için “kokar-su” değeceği yerde “Kokaksu” der. Böylece yerleşim biriminin adı KOKAKSU olarak kalır. Önceleri Karapınar`a bağlı bir mahalle olan Kokaksu daha sonra Düzköy Muhtarlığına bağlanır. Han, dükkan, lokanta, fırın ve kahvehanelerden oluşan bu yerleşim yerine daha sonra pazartesi günleri Pazar kurulmasına izin verilir. 1939 – 1945 İkinci Dünya Savaşı sırasında savunma amaçlı bir askeri havaalanı yapılır.

Bu alanın yapıldığı yerde ikamet edenler, 1944 -1945 yılında havaalanı bitirilerek bir tabur asker yerleştirilir. Beldemizde hâlen o yıllardan kalma uçak barınakları bulunmaktadır. Bilahare 1957 – 58 – 59 – 60 yıllarında sivil uçak seferleri yapılmakta idi.

            1946 yılında çevrenin ilk Cuma camisi (Kokaksu Merkez Camii ) yapılır. Yine okuma çağındaki çocuklar bin bir güçlükle Çömlekçi ve Sarmaşık ilkokullarına giderek okurlardı. 1946 yılında şimdiki ilköğretim okulunun bulunduğu yere yeni ilkokul yapılmıştır. Düzburunköy, Sarıkum, Karboğaz Ahmetler, Kartaloğlu, Yenimahalle, Yolcuoğlu, Mahallelerinin çocukları burada okumaya başladılar.

            1954 yılında Kokaksu, Karboğaz,  ve Sarıkum`un bir kısmı Düzköy Muhtarlığından ayrılarak Kokaksu Muhtarlığı Kuruldu. Çevre Köylerin merkezi durumunda olduğundan 1959 yılında bucak yapıldı.

            1988 yılında Belediye kurulması onayı alarak Resmî Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren Beldemizin adı SALTUKOVA olmuştur. 26 MART 1989 tarihinde yapılan Mahalli İdari Seçimleri ile birlikte SALTUKOVA BELEDİYESİ fiilen kurularak göreve başlamıştır.

            1989 yılında Belde yapılan Saltukova, halen çevrenin ticaret kara, hava ve demiryolu ulaşım merkezidir. Ayrıca Saltukova Belediye sınırları içinde bulunan ZONGULDAK HAVA ALANI 1999 yılında tamamlanarak hizmete açılmıştır.